Painting the transition

The Thukhuma Collection focuses on Myanmar’s transitional decade of the 2010s. With that decade passing into history, an opportunity arises to examine it through the paintings exhibited here. We thus reached out to some of the 120 artists in the collection and invited them to talk about one of their own artworks. We asked why they’d chosen or created it, and how both their life as an artist, and Myanmar, had changed in the 2010s. The brief interviews, plus the selected paintings, will be uploaded below. Works by artists who passed away during the decade will be displayed alongside this introductory post. This painting is by Eain Aye Kyaw.

I

အပြောင်းအလဲကာလကို ဆေးချယ်ခြင်း

သုခုမတွင် စုစည်းထားသည့် ပန်းချီကားများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အကူးအပြောင်းကာလဖြစ်သော ၂၀၁၀ ဆယ်စုနှစ်ကို အလေးပေး ဖော်ပြထားပါသည်။ ထိုဆယ်စုနှစ်သည် သမိုင်းတွင်ကျန်ခဲ့ပြီဖြစ်သောကြောင့် ယခုပြသထားသည့် ပန်းချီကားများမှတဆင့် ထိုဆယ်စုနှစ်ကို သုံးသပ်ရန် အခွင့်အလမ်းရှိလာပြီဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤစုစည်းမှုတွင် ပါဝင်သည့် ပန်းချီဆရာ ၁၂၀ အနက်မှ အချို့ထံသို့ ဆက်သွယ်ပြီး ၎င်းတို့၏ပန်းချီကားတစ်ခု အကြောင်းပြောရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့ပါသည်။ ထို့နောက် ပန်းချီကားကို ဘာကြောင့် ရွေးရကြောင်း သို့မဟုတ် ဖန်တီးခဲ့ကြောင်းနှင့် ၂၀၁၀ ဆယ်စုနှစ်တွင် ၎င်းတို့၏ ပန်းချီဆရာဘဝနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သို့ အပြောင်းအလဲများဖြစ်သွားကြောင်း မေးခဲ့ပါသည်။ အတိုချုပ်အင်တာဗျူးနှင့် ရွေးချယ်ထားသည့် ပန်းချီကားများကို စုစည်း၍ အောက်တွင် ဖော်ပြသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့်ဆယ်စုနှစ်တွင် ဆုံးပါးသွားသည့် ပန်းချီဆရာများ၏ ပန်းချီများကိုတော့ ဤမိတ်ဆက်စာနှင့် အတူတွဲ၍ ဖော်ပြသွားမည် ဖြစ်သည်။ ဤပန်းချီကားကို အိမ်အေးကျော်မှ ရေးဆွဲပါသည်။ 

I

Ian Holliday

အောင်ကောင်းမြတ်

၂၀၂၀ သင်္ကြန်

Aung Myat Htay

Why did you create this painting?

I painted this picture while teaching a painting course in Yangon. Then I donated it to New Zero Art Space. The title is ‘Mandalay’ because I painted the interior of Mandalay’s Maha Myat Muni Pagoda. The style was quick, playing with brush strokes. I wanted to capture the colours and details in an impressionistic way. I was interested in that style back then. As I’m from Mandalay, plays and anyeint (a traditional Burmese entertainment) are always in my mind. So I painted this picture in front of the students. Plays and stage dances are different from outside scenes. A play imitates the outside world on a stage setting, doesn’t it? I painted the picture in that way. For example, I took pagodas, scenes and landscapes from the outside world, and reset them on a stage. So in this picture, I was mixing pictures of Maha Myat Muni Pagoda and play.

Has life for you as a painter changed in the past decade?

To be honest, it wasn’t like today back then. I was around 20 years old when I finished university and we didn’t have the internet like young people have today. We didn’t know much about other countries. We didn’t even know about our own country. Our ambitions were not clear. We only knew what was taught by our teachers. We had almost no international connections. All we knew was Chinese painting. Our imaginations were dull. In 2010, I joined a residency programme in Japan, as I’d become interested in contemporary art in 2008. I discovered that contemporary art in other countries was different from what we knew and understood as contemporary art in Myanmar. Paintings for us are more for decoration. There’s also mass production and commercialization. So I wanted to change my medium and create new things. I tried to replace painting with computer graphics, photos and installation. I rarely went back to painting after 2010.

Has Myanmar changed in the past decade?

I feel our Burmese society still doesn’t have much interest in art. Instead of trying to make sense of their lives, people focus on outside appearances. If you visit galleries in Yangon, most of them are geared towards the tourist trade. Even high-end artists have to work for these consumer targets.

30 January 2020

I

အောင်မြတ်ဌေး

ဒီပန်းချီကားကို ဘာလို့ ရွေးတာလဲ။

ရန်ကုန်က ပန်းချီသင်တန်းတစ်ခုမှာ သင်တန်းပေးနေရင်းနဲ့ လက်တန်းရေးပြတဲ့ ပန်းချီကားပါ။ လက်တန်းရေးပြီးတာနဲ့ သင်တန်းကို ပန်းချီကား ပေးခဲ့လိုက်တာ။ ပန်းချီကားရဲ့ ခေါင်းစဥ်က မန္တလေး။ မန္တလေး မဟာမြတ်မုနိဘုရားကြီးရဲ့ အတွင်းက မြင်ကွင်းကို ရေးထားတာ။ ဟန်က အသွက် brush stroke တွေကို ကစားတဲ့ဘက်ကို သွားတယ်။ ဘာကို ရေးတာလဲဆိုတော့ impressionism ရဲ့သဘောအတိုင်း အရောင်တွေနဲ့ မြင်ကွင်းရဲ့ အသေးစိတ်ကိုပဲ ဖမ်းထားတာ။ အဲ့ဒီ အချိန်တုန်းက ကျနော် စိတ်ဝင်စားနေတဲ့ စတိုင်ပေါ့နော်။ ကျနော်က မန္တလေးကဆိုတော့ မန္တလေးမှာ ပြဇာတ်တွေအငြိမ့်တွေကို စိတ်ထဲမှာ အလွတ်ရတယ်။ ဆိုတော့ ဒီပန်းချီကားကလည်းအဲ့လိုပဲ စိတ်ထဲကအလွတ် ကျောင်းသားတွေကို ဆွဲပြလိုက်တာ။ ပြဇာတ်တွေ ဇာတ်ခုံပေါ်မှာကတဲ့ဟန်က တစ်ကယ်တော့ ပြင်ပက မြင်ကွင်းနဲ့ မတူဘူး။ ဇာတ်ပွဲဆိုတာ ပြင်ပက မြင်ကွင်းကို stage setting ပုံစံပြန်လုပ်ထားတာ မလား။ ကျနော်က ပန်းချီကားကို အဲ့လိုပုံစံရေးတာ။ ပြင်ပက ဥပမာ ဘုရား၊ ရှုခင်း၊ မြင်ကွင်းစတာတွေကို ဇာတ်ခုံပေါ်တင်ပြီးတော့ setting ပြန်လုပ်ထားတဲ့ မြင်ကွင်းမျိုးကို ပြန်ရေးတာ။ အဲ့တော့ ဒီပန်းချီကားမှာ မဟာမြတ်မုနိဘုရားပုံနဲ့ ဇာတ်ရဲ့ပုံနှစ်ခုကို ရောလိုက်တဲ့သဘောပေါ့။ 

ပြီးခဲ့တဲ့ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ပန်းချီဆရာတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဘဝမှာ အပြောင်းအလဲတွေရှိလား။

အဲ့ဒီ အချိန်တုန်းက ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းပြောရရင်တော့ ဒီခေတ်နဲ့ မတူဘူး။ ကျနော်တို့ ကျောင်းပြီးခါစ အသက်နှစ်ဆယ်ဝန်းကျင်မှာ ဒီနှစ်ခေတ် လူငယ်လေးတွေလို အင်တာနက်တွေ ဘာတွေလည်းမရှိဘူး။ သူများနိုင်ငံတွေအကြောင်းတွေလည်း သိပ်ပြီးမသိဘူး။ ကိုယ့်နိုင်ငံအကြောင်းတောင် သိပ်မသိဘူး။ ရည်ရွယ်ချက် ရည်မှန်းချက်ကလည်း ဝေဝေဝါးဝါးဖြစ်နေတဲ့ကာလလို့လည်းပြောလို့ရတယ်။ ဆရာတွေ သင်သလောက်ပဲ အကိုတို့ သိတယ်။ နိုင်ငံတကာအဆက်အသွယ်ဆိုတာလဲ မရှိသလောက်နည်းတယ်။ အများဆုံး တရုတ်ပန်းချီလောက်ပဲ မြင်ဖူးတာမျိုး။ အကိုတို့ရဲ့ စိတ်ကူးတွေက dull ဖြစ်နေတာပေါ့။ ၂၀၁၀ ဒီကားရေးတဲ့ကာလမှာ ဂျပန်က residency တစ်ခုရတယ်။ အဲ့ဒီကာလ ၂၀၀၈ လောက်မှာ contemporary art ကိုလေ့လာနေပြီ။ ဘာသွားတွေ့လည်းဆိုတော့ တခြားနိုင်ငံတွေရဲ့ လက်ရှိ ခေတ်ပြိုင်အနုပညာအခြေအနေက ကျနော်တို့တွေ နားလည်တဲ့သိထားတဲ့ဟာမျိုးတွေနဲ့ ကွာခြားနေတာကိုသွားတွေ့တယ်။ မြန်မာပြည်မှာ ရှိနေတဲ့ ပန်းချီစတိုင်တွေက decoration ဘက်ကိုပဲ ဦးတည်ပြီးသွားနေကြတယ်။ ပြီးတော့ mass production နဲ့ စီးပွားရေးဘက်ကိုပဲ သွားနေတယ်ဆိုတာကို တွေ့ရတယ်။  ဒါကြောင့် medium တွေပြောင်းပြီး ဖန်တီးချင်တဲ့စိတ်တွေဖြစ်လာတယ်။ အဲ့တော့ ပန်းချီရဲ့နေရာမှာ ကွန်ပြူတာ graphic၊ ဓာတ်ပုံ အသုံးပြုပြီး installation တွေကြိုးစားကြည့်တယ်။ ၂၀၁၀ နောက်ပိုင်းမှာ ပန်းချီသိပ်မရေးဖြစ်ဘူး။

ပြီးခဲ့တဲ့ဆယ်စုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံမှာ အပြောင်းအလဲတွေရှိတယ်ထင်လား။

မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းက ပန်းချီ ပန်းပု အစရှိတဲ့ အနုပညာဘက်ကို အားသိပ်မသန်သေးဘူးလို့မြင်တယ်။ အဲ့ဒီအစား ဘယ်ဟာကိုအားသန်လဲဆိုတော့ လက်ရှိဘဝကို အဓိပ္ပါယ်ရှိဖို့ထက် အပြင်ပန်းအမြင်အလှဘက်ကို စိတ်ဝင်စားတယ်လို့မြင်တယ်။ ရန်ကုန်ထဲက ပန်းချီပြခန်းတွေကို လိုက်လေ့လာမယ်ဆိုရင် tourist attraction ဘက်ကိုပဲ ဦးတည်နေတယ်။ ချက်ချင်းလက်ငင်းရောင်းရတာကိုး။ တစ်ကယ်တမ်း စျေးနှုန်းမြင့်တဲ့ ပန်းချီဆရာကြီးတွေတောင်မှ consumer target ကိုပဲ ဦးတည်နေကြတာများတယ်။

၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၃၀